Học sinh thôn Kon Brăp Ju đi học - Ảnh: TRƯỜNG NGUYÊN

Việc chọn ngôi trường gần hơn để bảo đảm an toàn, duy trì sĩ số và giúp học sinh vùng khó bớt gian nan tưởng chừng là điều hiển nhiên. Thế nhưng tại thôn Kon Brăp Ju (xã Kon Braih, Quảng Ngãi), chính lựa chọn hợp lý ấy lại khiến 56 học sinh rơi vào cảnh "kẹt" chính sách, không được hưởng hỗ trợ theo quy định của Nhà nước vì… vướng một phụ lục hành chính.

Chính sách áp dụng nhiều năm cho học sinh, nay lại vướng

Nhiều năm nay, học sinh thôn Kon Brăp Ju chọn theo học tại Trường THCS Đăk Rve (xã Đăk Rve) vì quãng đường đến trường chỉ khoảng 3,2km. Còn nếu về Trường THCS Tân Lập (xã Kon Braih), nơi các em được phân tuyến theo hộ khẩu, thì phải đi hơn 6km, băng qua suối và những đoạn đường có nguy cơ sạt lở, nhất là vào mùa mưa.

Em Y Đông, học sinh lớp 9D3, mỗi ngày đi bộ gần một giờ để đến lớp. Em nói nếu phải qua Trường THCS Tân Lập, đường xa hơn nhiều và sợ không đi nổi.

Thực tế chính sách cho học sinh đã diễn ra ổn định hơn 20 năm và được chính quyền địa phương chấp thuận. Những năm trước, các em vẫn nhận gạo và tiền hỗ trợ theo diện học sinh bán trú. Thế nhưng năm học này, gạo chính sách chưa đến tay.

Không chỉ Y Đông, 55 học sinh khác cùng thôn đều trong hoàn cảnh tương tự: vẫn đi học như cũ, vẫn vượt đường xa như cũ, nhưng quyền lợi thì ách tắc. Em Y H Ri nói mọi năm đến thời điểm này đã được nhận gạo, còn năm nay thì chưa.

Phụ huynh cũng chung nỗi lo. Chị Y Hing, mẹ em Y H Ri, cho rằng để con học ở Trường THCS Đăk Rve là vì gần hơn, an toàn hơn. Nếu về Trường THCS Tân Lập thì quá xa và quá cực đối với con.

Theo bà Hồ Thị Phương Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Đăk Rve, từ khi thành lập năm 2003, trường luôn tiếp nhận học sinh thôn Kon Brăp Ju và các em liên tục được hưởng chế độ học sinh bán trú theo các nghị định trước đây, gần nhất là Nghị định 116/2016.

Tháng 6 năm nay, trường lập danh sách nhu cầu hưởng chính sách theo Nghị định 66/2025, trong đó có 56 học sinh thôn Kon Brăp Ju.

Mọi việc chỉ bắt đầu vướng khi UBND tỉnh ban hành Quyết định 29/2025 ngày 9-10-2025 quy định khoảng cách, địa bàn… làm căn cứ xác định học sinh, học viên không thể đi đến trường và trở về nhà trong ngày để hưởng chính sách theo Nghị định 66/2025 của Chính phủ.

Trong Phụ lục 01, Trường THCS Đăk Rve chỉ được phê duyệt học sinh ở thôn 7 và thôn 5, xã Đăk Rve hưởng hỗ trợ, còn học sinh thôn Kon Brăp Ju (xã Kon Braih) lại được phê duyệt sẽ hưởng hỗ trợ khi học tại Trường THCS Tân Lập.

... Gạo đã về tận trường nhưng chưa thể cấp cho học sinh - Ảnh: TRƯỜNG NGUYÊN

Gạo đã về kho, chờ tháo gỡ để cấp cho học sinh

Vì không khớp với phụ lục, nhà trường chưa có cơ sở trình UBND xã phê duyệt danh sách nên chưa thể cấp hỗ trợ cho học sinh.

"Nhà trường đã được cấp khoảng 4,2 tấn gạo cho 56 học sinh Kon Brăp Ju trong 5 tháng học, nhưng không thể cấp phát vì không có cơ sở pháp lý. Gạo đang để kho, nguy cơ ẩm mốc, hư hỏng rất lớn", bà Hồng nói.

Chính sách được ban hành với mục tiêu hỗ trợ học sinh vùng khó, nhưng khi đi vào triển khai lại "chênh" giữa văn bản và thực tế. Những học sinh đáng ra được thụ hưởng chế độ lại phải chờ thêm chỉnh sửa bất cập.

Nguyên nhân được cho là trong thời điểm hợp nhất cấp xã và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc tham mưu để cập nhật thực tế ở một số nơi còn chưa kịp thời. Từ đó dẫn đến những quy định mang tính "đóng khung" theo địa giới hành chính, chưa phù hợp với thực tế, nhất là địa bàn giáp ranh các xã miền núi.

Trường THCS Đăk Rve hiện có 56 học sinh thôn Kon Brăp Ju theo học - Ảnh: TRẦN MAI

Ông Phan Duy Huynh - Phó chủ tịch UBND xã Đăk Rve, Quảng Ngãi - cho biết xã đã có văn bản gửi UBND tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo kiến nghị điều chỉnh phụ lục 01 cho phù hợp.

Theo ông Huynh, việc học sinh thôn Kon Brăp Ju học tại Trường THCS Đăk Rve là hợp lý với thực tế địa hình và khoảng cách. Dù học ở đâu, các em vẫn phải băng suối, qua khu vực có nguy cơ sạt lở, nên chọn trường gần là an toàn hơn.

Ông Huynh cho biết hiện 56 học sinh thôn Kon Brăp Ju chưa được xem xét thụ hưởng chính sách tại Trường THCS Đăk Rve. Xã kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi và Sở Giáo dục và Đào tạo sớm xem xét, điều chỉnh để bảo đảm quyền lợi cho học sinh.

Được biết, tình trạng tương tự cũng xảy ra tại nhiều xã khác và việc điều chỉnh phải trình HĐND tỉnh để áp dụng chung.

Từ câu chuyện 56 học sinh ở thôn Kon Brăp Ju, có thể thấy văn bản chưa theo kịp thực tế, người thiệt thòi đầu tiên chính là học sinh vùng khó. Nếu không sớm tháo gỡ, 56 em học sinh ở đây sẽ tiếp tục chờ đợi những quyền lợi mà mình đáng ra được hưởng.

Tác giả: Trần Mai - Trường Nguyên

Nguồn tin: Báo Tuổi trẻ