Quang cảnh Hội nghị

Chủ động thay đổi phương thức hoạt động mới, nâng cao chất lượng được đề xuất và giám sát

Sáng 28/5, tại Hội nghị HĐND toàn quốc phát triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm vụ kỳ 2026-2031, trình bày tham luận với chủ đề "Những kết quả nổi bật trong hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2021-2026. Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cùng cấp và văn bản của Hội đồng nhân dân cấp cơ sở", Phó Chủ HĐND Tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà cho biết, nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động lớn, nhanh và khó dự báo. Đại dịch COVID-19, thiên tai cực đoan, biến động kinh tế toàn cầu, đấm dây cung ứng và yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy tạo sức ép rất lớn đối với năng lượng quản trị ở địa phương.

Trong bối cảnh đó, HĐND Tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động thay đổi phương thức hoạt động mới, nâng cao chất lượng nghị quyết và giám sát; đáp ứng nhiều hành động cơ chế, chính sách phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời tăng cường giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo hướng thực chất hơn, chặt chẽ hơn và gắn với yêu cầu kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương.

Phó Chủ tịch HĐND Tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà trình bày tham luận

Cảm ơn, giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 6,4%/năm. Riêng năm 2025, kinh tế Hà Tĩnh bứt phá mạnh mẽ với khả năng tăng trưởng đạt 8,78%, vươn lên dẫn đầu khu vực Bắc Trung Bộ. Đặc biệt, quý I năm 2026 ghi nhận khả năng tăng trưởng kỷ lục 12,42%, đứng đầu cả nước, khẳng định sức mạnh và dư địa phát triển ngày càng rõ ràng về nền kinh tế địa phương.

Trong nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND Tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức 35 kỳ Hội thảo, bao gồm 10 kỳ kỳ họp thường lệ và 25 kỳ kỳ hội thảo chuyên đề. Công ty xây dựng và ban hành quyết định tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng thực chất, giám sát thực tiễn và nâng cao tính khả thi. Trong tổng số 420 nghị quyết quyết định được thông qua toàn quyền, có 130 nghị quyết quyết định trong đó có quy phạm pháp luật với 42 chính sách, tập trung giải quyết nhiều vấn đề quan trọng, cấp thiết, tạo hành lang pháp lý quan trọng và khơi dậy nguồn lực phát triển.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Các cơ chế, chính sách được ban hành đã giúp giải quyết nhiều “điểm ấn” trong thực tiễn, như: chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics và xuất khẩu, qua đó tạo nguồn lực để khai thác thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Khu kinh tế Vũng Áng, hình thành động lực mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư.

Đặc biệt, trước những vấn đề khó khăn, cấp bách như đại dịch COVID-19, thiên tai, lũ, bão cố môi trường biển, HĐND tỉnh Hà Tĩnh đã đáp ứng thời gian ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù với tinh thần chủ động, linh hoạt và giàu tính nhân văn, bao trùm nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Nhờ đó, tỷ lệ quy định hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 3,5% đầu nhiệm kỳ xuống còn hơn 1,9% hiện nay, có thể xác định hiệu quả của các chính sách sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội được phát triển khai đồng bộ, phù hợp.

Bên cạnh đó, hoạt động chất vấn, thẩm tra, tiếp xúc xúc tri, tiếp công dân, xử lý đơn thư tiếp tục được quan tâm đổi mới theo hướng khảo sát sâu, thực chất và nâng cao trách nhiệm giải trình. Qua đó, vai trò kết nối giữa chính quyền với Nhân dân tiếp tục được phát huy, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử và củng cố niềm tin của cử tri, Nhân dân đối với chính quyền địa phương.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Giám sát hoạt động tiếp tục được cập nhật mới mạnh mẽ. Với 15 giám sát chuyên đề quy mô lớn, tập trung vào các lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm cảm xúc và những vấn đề cử tri đặc biệt quan tâm, hoạt động giám sát đi thẳng vào những “điểm chớp”, “nút thắt” trong quản lý, điều hòa; không né tránh hạn chế, không dừng lại ở nơi làm việc chỉ để tồn tại mà tập trung đề xuất giải pháp cơ sở nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu lực quản trị nhà nước. Nhiều kiến ​​nghị sau giám sát đã được tiếp tục, tạo ra sự chuyển biến rõ ràng trong chỉ đạo, điều hành của Ủy ban dân cấp, các ngành.

Công tác giám sát văn bản luật phạm pháp được chú ý. Giai đoạn 2021-2025, Ủy ban nhân dân tỉnh và HĐND cấp cơ sở đã ban hành 586 văn bản quy phạm pháp luật. Qua công tác kiểm tra, giám sát đã phát hiện, kiến ​​nghị xử lý nhiều văn bản, chủ yếu là văn bản của cơ sở hạ tầng. Đặc biệt, qua giám sát chuyên sâu, các ban HĐND tỉnh Hà Tĩnh đã phát hiện một số văn bản có dấu hiệu chưa phù hợp quy định pháp luật hoặc còn nhiều ác ý trong thực hành thi hành, như các quy định về ủy quyền xác định giá đất công cụ, quản lý vật liệu Ngộ công nghiệp, lướt kiểm, giá hợp tác xã; một số nghị quyết của cơ sở cấp HĐND liên quan đến thẩm quyền ban hành chính sách...

Đại biểu tham dự Hội nghị

Chấm dứt tình trạng “thụ động theo báo cáo”

Phát huy kết quả đạt được và từ thực tiễn hoạt động của HĐND nhiệm kỳ 2021-2026, tại Hội nghị, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà nêu một số kiến ​​nghị, đề xuất nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò hoạt động giám sát văn bản pháp luật phạm pháp. Trong đó, cần nhận thức đầy đủ rằng giám sát văn bản quy phạm pháp luật không phải là hoạt động mang tính kỹ thuật pháp lý đơn thuần, mà là một trong những công cụ quan trọng để HDND thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương. Chất lượng giám sát văn bản không chỉ quyết định tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống luật pháp, mà còn tác động trực tiếp đến hiệu lực quản lý nhà nước, môi trường đầu tư, quyền và lợi ích hợp pháp của dân dân, doanh nghiệp.

Vì vậy, Thường trực HDND, các Ban của HĐND và từng đại biểu HĐND cần chuyển mạnh từ tư duy “xem xét văn bản” sang tư duy “giám sát quyền thông qua văn bản”. Giám sát phải đi vào thực chất, đáp ứng kịp thời phát hiện các quy định chồng chéo, vượt qua thẩm quyền, thiếu tính khả thi hoặc không phù hợp với thực tiễn để kiến ​​nghị xử lý, hoàn thiện. Đây chính là yêu cầu mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhấn mạnh: lấy giám sát văn bản quy phạm pháp luật làm đột phá trong hoạt động giám sát của cơ quan dân cử.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Phó Chủ tịch HĐND Tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà cũng kiến ​​nghị giải pháp chấm dứt tình trạng giám sát “thụ động theo báo cáo”, thiếu theo dõi thường xuyên và thiếu chính sách phân tích chiều sâu. HDND phải xây dựng kế hoạch giám sát văn bản quy phạm pháp luật liên tục theo từng lĩnh vực; phân công trách nhiệm cho Ban giám sát HDND ngay từ khi văn bản được ban hành và trong suốt quá trình thực hiện tổ chức.

Giám sát hoạt động cũng không thể chỉ dừng ở công việc kiểm tra thẩm quyền, có thể biểu thức hoặc tự động cấm hành động văn bản, mà phải đi sâu đánh giá khả năng, tính thống nhất, mức độ phù hợp với thực tiễn và hiệu quả tác động của chính sách khi áp dụng vào đời sống.

Cùng với đó, cần thay đổi mới tư duy xây dựng chế độ theo hướng dẫn “linh hoạt nhưng có kiểm soát”, nâng cao năng lực phản ứng chính sách trước những vấn đề mới phát sinh. HDND cần được phân phối hợp pháp với Ủy ban nhân dân và các cơ sở chuyên môn xây dựng sẵn các khung chính sách, các kịch bản điều hành đối phó với tình huống bất thường như thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường... để có thể “chế độ hóa trước”, sẵn sàng kích hoạt nhanh khi cần thiết, hạn chế tình trạng ổn định trong quá trình xử lý thực thi.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Phó Chủ tịch HĐND Tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà cũng cho rằng, trong bối cảnh số lượng văn bản cấm hành động ngày càng lớn, việc ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp bắt buộc để nâng cao hiệu suất. Sớm thành công và kết nối liên hệ thống dữ liệu giữa HDND, Ủy ban nhân dân, các cơ sở, chuyên ngành và các xã, phường để cập nhật kịp thời tình hình cấm hành, sửa đổi, bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, sau màn sát, HDND và Thường trực HDND cần cấm hành động thảo luận rõ ràng, cụ thể, chỉ rõ sai sót, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân tham lam và ấn định thời gian giải quyết triệt để.

Đối với những văn bản phát hiện có dấu hiệu trái pháp luật nghiêm trọng, gây tác động cực đến lợi ích nhà nước hoặc quyền lợi của công dân, phải minh quyết kiến ​​nghị đình chỉ thi hành, bãi bỏ hoặc thay thế ngay lập tức, đồng thời xem xét trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan tham mưu ban hành văn bản sai phạm.

Đại biểu tham dự Hội nghị

Ngoài ra, qua thực tiễn phát triển khai, Phó Chủ tịch HĐND Tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Kiến nghị Trungua nghiên cứu quy cụ cụ thể hơn về phạm vi phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã, nhất là thẩm quyền quyết định các cơ chế, chính sách dịch vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; đồng thời phải gắn kết công việc, thẩm quyền với bảo đảm nguồn lực thực hiện tương ứng. Việc phân cấp cần theo hướng “giao quyền phải đi đôi với giao nguồn lực, giao trách nhiệm phải đi đôi với bảo đảm điều kiện thực hiện”. Qua đó tạo điều kiện để HDND cung cấp xã thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, chủ động quyết định và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển phát triển trên địa bàn.

Có cơ chế, hỗ trợ chính sách về nguồn lực, hạ tầng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu sử dụng chung cho hoạt động của hệ thống cơ quan dân cử các cấp; ban hành hướng dẫn thống nhất về chuyển đổi số, “Hội đồng nhân dân số” trong hoạt động của các cấp HDND, bảo đảm kết nối, liên thông, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương./.

Tác giả: Lan Hương - Vũ Hiếu - Nguyễn Hùng

Nguồn tin: quochoi.vn