Quốc lộ 1 tuyến tránh TP. Hà Tĩnh (cũ) là đường 2 chiều, 2 làn xe, không có dải phân cách giữa dẫn tới mất an toàn giao thông - Ảnh: Báo Hà Tĩnh

Theo đề xuất của Cục Đường bộ Việt Nam, các đoạn được nâng cấp gồm tuyến tránh TP Hà Tĩnh cũ, thị xã Kỳ Anh cũ, Khu kinh tế Vũng Áng, tuyến tránh cầu Hiền Lương và tuyến tránh TP. Huế. Trong đó, tuyến tránh Kỳ Anh được thiết kế tốc độ tới 120 km/h - mức rất cao đối với quốc lộ hiện nay.

Điểm mới của dự án là thay vì mở rộng dàn trải, ngành giao thông tập trung xử lý các “nút cổ chai” trên tuyến Bắc - Nam. Nhiều đoạn quốc lộ cũ đi xuyên đô thị hiện đã hạn chế xe tải và xe khách lớn, khiến toàn bộ lưu lượng dồn ra tuyến tránh 2 làn vốn đã mãn tải. Đây là nguyên nhân khiến khu vực Hà Tĩnh - Quảng Trị - Huế thường xuyên ùn tắc vào mùa du lịch, dịp lễ hoặc cao điểm vận tải Bắc - Nam.

Với du lịch, tác động của dự án có thể rất lớn. Trục Hà Tĩnh - Quảng Bình - Quảng Trị - Huế hiện là một trong những cung đường roadtrip hấp dẫn nhất miền Trung khi kết nối liên hoàn du lịch biển, du lịch di sản, tâm linh và trải nghiệm thiên nhiên. Tuy nhiên nhiều năm qua, du khách tự lái xe hoặc đi tour đường bộ thường ngại tình trạng xe container dày đặc, di chuyển chậm và mất an toàn trên các tuyến tránh hẹp.

Khi được mở rộng lên 4 làn xe, hành trình xuyên miền Trung sẽ thông suốt hơn, đặc biệt với các tour caravan và khách du lịch tự lái đang tăng rất nhanh sau đại dịch. Thay vì di chuyển ngắt quãng, khách có thể kết nối dễ dàng từ biển Thiên Cầm, Kỳ Anh, Đồng Hới đến địa đạo Vịnh Mốc, đôi bờ Hiền Lương rồi tiếp tục vào quần thể di sản Quần thể di tích Cố đô Huế.

Riêng khu vực TP. Huế được xem là hưởng lợi trực tiếp. Tuyến tránh TP. Huế hiện là cửa ngõ chính của lượng lớn xe khách và du khách đường bộ từ phía Bắc vào cố đô. Khi mở rộng lên 4 làn, áp lực giao thông dịp Festival Huế, mùa du lịch hè hay các kỳ nghỉ dài ngày sẽ giảm đáng kể. Điều này giúp cải thiện trải nghiệm du lịch và tăng khả năng liên kết Huế với Đà Nẵng, Quảng Trị và tuyến du lịch di sản miền Trung.

Không chỉ du lịch văn hóa, dự án còn mở ra dư địa cho du lịch công nghiệp và logistics ven biển. Khu kinh tế Vũng Áng - nơi có cảng nước sâu và nhiều dự án công nghiệp lớn - được nâng cấp hạ tầng sẽ kéo theo nhu cầu lưu trú, dịch vụ và du lịch công vụ. Đây là xu hướng đang phát triển mạnh tại nhiều địa phương công nghiệp ven biển miền Trung.

Một điểm đáng chú ý khác là dự án được triển khai trong bối cảnh mạng lưới cao tốc Bắc - Nam và đường ven biển miền Trung đang dần hoàn thiện. Điều này tạo nên hệ thống giao thông đa tầng hiếm có: cao tốc phục vụ di chuyển nhanh, quốc lộ phục vụ kết nối đô thị - du lịch và đường ven biển dành cho trải nghiệm cảnh quan. Với khách du lịch, đây là điều kiện lý tưởng để hình thành các hành trình “multi-route” thay vì phụ thuộc duy nhất vào một tuyến đường như trước.

Theo kế hoạch, dự án có thể khởi công năm 2027 và hoàn thành vào khoảng 2029-2030. Nếu đúng tiến độ, đây có thể trở thành một trong những cú hích hạ tầng lớn nhất cho du lịch Bắc Trung Bộ trong nhiều năm tới.

Tác giả: Tuấn Đông

Nguồn tin: Báo Văn Hóa