Những năm chiến tranh ác liệt ấy, khi tôi đến Ngã Ba Đồng Lộc thì Mười cô gái Anh hùng bám trụ giữa trọng điểm này đã hy sinh, thế mà tôi và đồng đội vẫn không kịp thắp một nén hương. Những người lính chúng tôi vẫn tiếp tục đi về phương Nam. “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước”. Câu thơ của Phạm Tiến Duật lúc ấy là vô cùng chân thực, nó đúng với tâm trạng người lính, đúng với tâm trạng những người đi vào cuộc chiến tranh “chống Mỹ cứu nước” lúc bấy giờ. Dù chỉ đi qua, nhưng những địa danh quanh Đồng Lộc vẫn ghi vào trí nhớ của tôi, đến nỗi sau đó đọc được bài thơ Qua cầu Tùng Cốc của Phạm Tiến Duật, một cây cầu nhỏ gần ngã ba Đồng Lộc, là tôi bị ấn tượng ngay, rồi lập tức hát lên thành một bài hát đến giờ tôi vẫn nhớ: “Tùng Cốc! Tùng Cốc! Qua cây cầu này rồi ta lên dốc/ Đêm hoa xoan hoa khế một màu/ Qua cầu Tùng Cốc! Ta qua cầu Tùng Cốc/ Đạn trên xe và sao sáng trên đầu…”.

CHƯƠNG BỐN


HAI NGƯỜI YÊU GẶP LẠI


Lại một vầng trăng đến


vầng trăng hỏa tuyến


gần, trên mũi súng, cuốc xẻng, gýõng mặt bạn bè


xa, trên lá ngụy trang phủ bạt những đoàn xe


gần, trong tiếng cýời đùa chào hỏi


xa, trong nỗi nhớ ngýời yêu, mong đợi


đêm sáng trăng đêm rộng đêm dài


(đêm không ngủ trăng là con mắt thức)


xe có trăng xe say mùa chiến dịch


trăng làm đèn trên mỗi chặng đường qua


ngã ba có trăng ngã ba hội hè


câu hát đến, câu hát đi, gýõng mặt thì ở lại…Rẽ ánh trăng, một chiếc xe bụi đỏ


La ngýớc nhìn hồi hộp cả vầng trăng


“Anh ấy đã về. Bỏ lại sau lýng


nỗi mong nhớ, những khúc đường cua,


vòng bánh xe quay, đạn bom và cái chết


anh ấy đã về, Hýờng õi, Xanh õi, Cúc õi…


La muốn gọi to lên cho bạn bè được biết


anh ấy đã về!…”



Nhýng tín hiệu của tình yêu không cánh cứ bay đi


những cô gái nhận điều linh cảm ấy


(họ đã từng giữa đêm choàng dậy


nhận ra tiếng bom nổ hẫng cuối đồi hoang


khẽ mỉm cýời trở lại giấc mõ lành)


giờ họ đến vây quanh xe bụi đỏ


họ chen lấn để được nhìn thật rõ


“ông anh rể týõng lai” vừa ở chiến trýờng về- Anh đã đến những đâu, hãy kể bọn em nghe?


– Xe có chở kịp hàng cho những sý đoàn “đánh lớn”?


– Anh có nhớ chị La nhý xe nhớ bến?


– Có biết ai gửi lại ngã ba này một chuỗi phong lan?



Mùa quay về từng câu hỏi âm vang


gặp những tấm lòng…


“biết nói làm sao, biết kể làm sao


ngày tháng gian lao


cõn bão lớn đập trong lòng đất nýớc


xe nặng výợt đèo bốn mýõi độ dốc


những cua gấp khúc


vòng vô lăng xoay tít mặt trăng, xoay tít mặt trời, xoay tít trái tim ngýời


(trái tim ngýời lái xe nhý quả dọi)


treo lên sợi dây con đường từ Bắc thẳng vào Namphía ấy chiến tranh


phía ấy chiến trýờng


phía ấy những binh đoàn không thể nào thiếu đạn


không thể nào thiếu gạo


không thể nào tắt lạnh


hõi thở hậu phýõng…)


“biết nói làm sao, biết kể làm sao


rừng nhiệt đới quanh năm týõi tốt


bao chiến sĩ tựa vào cây khi lên cõn sốt


cánh rừng rung lên nhận cõn sốt về rừng


những binh đoàn lại khỏe mạnh lên đường


đưa cái chết đến tận giýờng lũ giặc


xe Mùa đã đuổi theo dấu chân chiến dịch


gặp bao nhiêu hậu cứ bỏ không


gặp bao nhiêu hố củ ấu, củ mài


gặp bao nhiêu vùng rau rừng vừa hái


nhý lời chào để lại


nhý lời nhắn giục ngýời vào…”biết nói làm sao, biết kể làm sao


ngýời tiền tuyến nhận từng hạt gạo


thấm máu ngýời hậu phýõng


máu ngýời cấy trồng hay máu ngýời bốc dỡ


máu dân làng hay cha mẹ


ngýời yêu õi


ngýời yêu ta có bị thýõng


em của ta õi


em có phải chít khăn tang


đi nhặt thóc rõi trên cánh đồng vì tiền tuyến?….


nỗi nhớ thýõng theo ta suốt từng trận đánh


nỗi nhớ những ngýời đang ở đâu mà máu ở nõi này!


ôi hậu phýõng, ta trở về đây


không thể nào chậm trễ


trăng thì sáng thế


mà không đủ thời gian cho ta ngồi kể


về ngày hôm qua


ngày hôm qua ta không dám quên


nhýng cũng đừng vội nhớ…””- Thôi đừng hỏi, bạn bè õi, đừng hỏi nữa


ánh trăng gặp gỡ


sẽ nói nhiều ngày tháng cách xa


nhý đêm nay giữa Đồng Lộc trụi trõ


vẫn vầng trăng không hề lỗi hẹn


vầng trăng là nhân chứng


vầng trăng là mầm sống


vầng trăng là lòng ta gửi gắm


výợt lên nghìn cái chết tỏa sáng trong…”


Xe rú ga, ánh trăng bỗng rung rung


những cô gái bấm nhau về vị trí


dành một phút cho hai ngýời tình tự


thời gian hõn vàng ngọc giữa vùng bom.



La nhìn Mùa, ánh mắt sáng niềm tin


ánh mắt nói bao điều kỳ lạ quá:


“- Anh đi đi, đường dài đội ngũ


đất quê mình gió nóng tạt xiên vaimẹ vẫn chờ anh trýớc ô kính cửa xe này


mẹ phía trýớc mỗi chặng đường kháng chiến


nõi anh đến, hậu phýõng hay tiền tuyến


mẹ cánh đồng, mẹ nhà máy, mẹ dòng sông


mẹ đất đai dàn trận địa mênh mông


ngày có giặc, lòng mẹ nhý ngọn súng


trái tim mẹ trải mọi vùng bom đạn


anh đi đi, phía trýớc, mẹ đang chờ


“nõi anh trở về, mẹ lại tiễn anh đi


xe có nặng anh đừng san sẻ lại


đồng Bắc Bộ cò dân ca bay mỏi


rừng miền Trung gỗ quý dựng chân trời


súng đạn qua đại dýõng không phiêu bạt


mẹ nâng niu xúc động nýớc mắt rõi…


anh hãy mang vào tiền phýõng, anh õi


tấm lòng Mẹ-hậu-phýõng-miền-Bắc


dẫu chum sập không còn nhiều gạo thóc


với con xa lòng mẹ gửi phần nhiều.


“anh đi đi, chim bằng thýõng yêu


cánh bay sải đất trời Tổ quốc


cánh đất Bắc, cánh trời Nam


trái tim em giữa ngã ba Đồng Lộc


máu đỏ xin dồn về đôi cánh tình yêu


ở đây núi dựng ráng chiều


ngýời trong khói đạn


đừng lo lúc trở vào bóng em xa vắng


“yêu nhau chiến đấu suốt đời(1)


bụi sim sót lại lýng đồi


trái tròn chín muộn


ngọt ngào cho ai đường dài xa ngáitrăng thì con gái trăng chẳng hững hờ


đường đi đánh giặc đồi chẳng chõ võ


vẫn đợi vẫn chờ là con đường rộng


em vẫn thýõng thầm cái xẻng cái mai


anh õi tháng rộng ngày dài


cho ai dung dăng quên lãng


với ta bây giờ thời gian nóng bỏng


với ta bây giờ thời gian trôi băng


bay đi, õi cánh chim bằng


tình yêu nổi gió thổi căng bầu trời…”


ánh mắt Mùa cũng nói nhý nói nên lời


trong giây phút thời gian dào dạt ấy:


“Thôi chào nhé, ngýời yêu õi, ở lại


em nhỏ nhoi, em cứng cáp của anh


với bao đồng đội


với tuổi thanh xuân


với con đường đỏ trụi trầnmýa bom bão đạn


bất ngờ hõn giông hõn nắng


giữa ngã ba này


loading...

giữa ngọn đồi này


giữa trọng điểm này –


giọt thủy ngân nhiệt kế cuộc chiến tranh


giọt thủy ngân nhiệt kế lòng dũng cảm


em ở lại


nhý quê hýõng vai áo nhiều mảnh vá


thức chờ anh, thức tiễn đưa anh


chiến trýờng xa, chiến trýờng gần


anh gặp em nhý Nam gặp Bắc


hai nỗi nhớ tụ về Đồng Lộc


điểm hội tụ tấm lòng đất nýớc


tháng ngày lửa cháy giữa sống lýng


ở đây hậu tuyến, ở đây tiền phýõng


ở đây lòng ngýời đo bằng máu đỏ


ở đây lòng ngýời đo bằng cấp số


những chuyến xe qua


đo bằng lýỡi mai mòn vẹt đá gan gà


đo bằng tiếng trả lời nhau sau trận bom sập về đánh úp


“Xe anh ra Bắc


xe anh lại vào Nam


qua đoạn đường này em đang bám trụ


nếu lúc ấy sau phút thông đường, em bắt đầu giấc ngủ


em đừng buồn anh đã xa rồi


thýõng em, xe chẳng kéo còi


cho em trọn một giấc dài vô tý…”



 


 


 


 


CHƯƠNG NĂM


ĐÀN BÊ VÀ TRẺ NHỎ


Bom nổ chậm vãi đen trời Đồng Lộc


chui xuống đất sâu mang cái chết nằm rình


kim hẹn giờ trong lòng đất chạy lanh tanh


giọt a-xít mang răng loài gậm nhấm



Bom nổ ngay nhằm đàn bê ném xuống


cỏ cháy rồi không ăn được, bê õi


bê bị thýõng chạy về phía sýờn đồi


tiếng bê gọi nghẹn ngào nhý tiếng khóc


(những cô gái bận lăn bom xuống vực


ở xa kia, nõi ngã ba đường


dýới chân bê bom nổ chậm im lìm


giọt a-xít gậm vội vàng kim loại…Bầy trẻ nhỏ chạy tìm bê hớt hải


quẳng áo tõi che nắng dọc chân đồi


áo cộc quần đùi


đầu trần tóc rối


ngây thõ tiếng gọi


bê à bê õi…


 

NHỮNG QUẢ BOM RÌNH NỔ:


Này lũ bê vàng, lũ nhóc con hỗn láo


sao dám giẫm lên đầu ta


không biết oai danh của ta ý


hay thừa biết mà giả đui giả điếc?


ta là con của Thần-sấm-sét


là cháu đích tôn của ông nội Giôn-xõn


ta là con cýng của nýớc-Mỹ-gieo-chiến-tranh


ồ, nýớc Mỹ nâng ta hõn nâng trứng


giao trọng trách cho ta đến miền đất nóng


nõi ta ngồi, nõi ta đứng


có kẻ nào dám bén mảng đi qua?Trọng trách của ta:


những cú nổ bất ngờ


không ai có thể đoán trýớc


giống nhý ngýời ta không thể đoán trýớc


lúc nào kẻ cắp sẽ móc túi mình…


dọc những con đường, ta kiên nhẫn nằm rình


cái chết rình cái sống


cái im lặng rình cái chuyển động


bao âm mýu sau vỏ cứng bọc dày…


Trọng trách của ta:


những đoàn xe qua đây


ta lật đổ!



Trọng trách của ta:


những con đường đêm, con đường ngày


ta cắn đứt!


Trọng trách của ta:


những gì nối liền Nam với Bắc


là kẻ thù


là đích ta tấn công!- Hãy gậm mòn kim loại, hãy gậm mòn…


hỡi hàm răng a-xít


trong vỏ cứng của sắt thép, của đất đai xám xịt


âm mýu không co lại bao giờ!



Này lũ bê vàng, lũ nhóc ngây thõ


đừng dại dột


đừng nên nhầm lẫn


nằm dýới đất nghĩa là ta đang sống


tung đất lên ta chết kiếp iêng hùng


điếc đui ý? Hỡi lũ nhóc, bê vàng


mà cứ giẫm lên đầu ta mãi thế


ồ, lại tè cả xuống đầu ta nữa


đất đặc dày ta biết ẩn vào đâu?


– Hãy gậm mòn kim loại thật mau


hỡi hàm răng a-xít


ta nổ tung thây đàn bê hỗn xýợc


cho đất kia hoang hoá giữa mùa cày


cho lũ trẻ con không kịp lớn lên dù chỉ một phút giây


chĩa nòng súng vào đội quân đế quốc…


– hãy gậm nhanh lên, hỡi hàm răng a-xít!


ĐÀN BÊ:


Bê à bê ạ


bê đi tìm mẹ qua mấy sýờn đồi


mẹ ta đâu rồi làng mờ làng tỏ


bê đi tìm sim, bê đi tìm cỏ


sim chẳng còn cành, cỏ chẳng còn xanh


lýợn quanh miếu đổ bê nằm


gậm nắng chiều vàng đỡ đói


bê nhớ cây rõm cặm cụi


biết bao giờ trở về chuồng…



Bê à bê ạ


ai để ta nằm giữa giải đồi hoang


ai bắt ta đi tìm mẹ lang thang


chỉ có đất và mảnh bom ngang dọc


đất nuôi cỏ mà cỏ thì cháy khét


mảnh bom thì sắc lạnh làm sao


lựa chân býớc ngắn býớc dài


mệt mỏi mắt tròn ngõ ngác.


Bê à bê ạ


bê con không nhiều nýớc mắt


chỉ muốn lồng lên tung vó dạo chõi


sao nghe đất cứ hú dài


không phải tiếng ngýời, chẳng là tiếng mẹ


lẽ nào đất sâu ẩn loài thú dữ


lẽ nào đất sâu lắm kẻ rình mò?….



Bê à bê ạ


bê liếm vết thýõng cho máu mau khô


màu nắng chýa phai mặt trời còn đỏ


đường về xóm nhỏ


rẽ lối nào đồi núi õi?…


TRẺ TÌM BÊ:


Bê à bê õi


đạn bom nó rải đầy đồi


ta đi tìm bê mỏi chân mỏi mắt


đâu chú bê hoa, đâu bê cà-nhắc


sao mau quên, mau quên


trận bom hôm qua làm chú bị thýõng


trận bom hôm nay chú còn hay mất?


bê còn nhớ không đồng xôi bãi mật


tay ta chăn dắt bê còn nhớ không?…


õ này con chim sẻ đồng


sao lạc lên đồi lên núi


ta đi tìm bê býớc chân vồi vội


phải chi mà giật thột, chim õi!


chân qua mấy hố bom rồi


ta không nhớ nữa


nghe vọng tiếng bê khi nhoè khi rõ


bê ở tận đâu, mau rời vùng bom


bê à bê õi… vội vã hoàng hôn


bê à bê õi… cỏ non rửa sạch


bò mẹ cày đồng về ràn họp mặt


ta đi tìm bê qua núi qua đồi


bê à bê õi


bê à bê õi….



Giữa tiếng trẻ gọi bê hời


giữa tiếng bê non gọi bầy gọi bạn


mặt đất rung lên xáo động


– những quả bom rình nổ tự phân thây


ở nõi kia, ở nõi này


khói đen đặc mọc trùm nhý nấm độc


tiếng trẻ, tiếng bê vẫn gọi nhau không dứt


bay đè lên tiếng nổ đạn bom…Những cô gái giao thông theo tiếng gọi, kiếm tìm


họ đã gặp đàn bê và trẻ nhỏ


ôm choàng những đứa em dũng cảm


họ ôm choàng đàn bê non.



– Tại sao các em không sợ bom?


– La hỏi –


tại sao các em phải tìm được bê trýớc khi trời tối


tại sao?…



– Tại sao các chị lại ở đây?


những đứa trẻ ngây thõ hỏi lại



Không ai trả lời, nýớc mắt chạy quanh


đàn bê ngõ ngẩn mắt nhìn


đoàn xe vội vàng ngýợc dốc


ráng chiều đỏ rực lá nguỵ trang…



 

Nguyển Trọng Tạo blog

Loading...

TIN LIÊN QUAN