Hệt chuyện cổ tích, nhiều dân chài ở Hà Tĩnh và Nghệ An đã giàu lên chỉ sau mấy giờ bắt được cá.

Chuyện của vợ chồng anh Nguyễn Văn Nghĩa và chị Nguyễn Thị Lam (xã Xuân Phổ, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh).


Hơn nửa tỉ đồng một con cá


Không có thuyền máy, hai vợ chồng chèo con thuyền gỗ nhỏ bé chơi vơi trên sóng. Vợ ngồi trước thuyền buông lưới, chồng ngồi sau cầm cái nắp nồi và que sắt gõ lạch cạch cho cá sợ lao đầu vào lưới. Đánh từ sáng đến trưa, hai vợ chồng bắt được toàn cá bé xíu, được chừng 30.000 đồng. Chồng bụng đói, buồn thiu nói vợ chèo về nghỉ, vợ nói: “Thôi cố mẻ lưới cuối nữa”.


Người vợ cần mẫn kéo lưới, bỗng lưới giật mạnh như ai đó lặn kéo lưới xuống đáy sông. Con thuyền nhỏ chúi xuống, trồi lên. Vốn kinh nghiệm nhiều năm trên sông nước, anh Nghĩa hô: “Cá sú vàng đó, vợ chồng mình đổi đời rồi!”. Nghe tiếng hô, các thuyền khác chèo lại giúp quây lưới bắt được con cá nặng tới 70 kg. Mấy giờ sau, họ đổi đời khi bán gần nửa tỉ đồng, xây lại ngôi nhà khang trang bên sông.


Một buổi chiều muộn vào tháng 3-2008, anh Nguyễn Văn Thành (xóm Xuân Lan, xã Nghi Xuân, huyện Nghi Lộc, Nghệ An) cùng người cháu là Mai Văn Đức chèo thuyền nhỏ ra sông Lam kéo lưới. Kéo lên nặng tay, Đức hô to: “Cậu ơi, có cá to vướng lưới, cậu đến giúp bắt nhanh”.


“Con cá vướng vào lưới to như con người, có thân màu vàng óng lấp lánh như vàng thật ấy. Tôi gọi thêm hai người cháu đến giúp. Ba ngư dân quê ở Quảng Bình đang đánh bắt cá gần đó cũng đến hỗ trợ. Mọi người đều khẳng định là cá vàng quý liền vây thêm một lớp lưới ngoài nữa phòng tránh cá quẫy phá đứt lưới. Vật lộn gần hai giờ đồng hồ, bảy người chúng tôi đưa được con cá lên thuyền. Sau đó cá yếu và chết” – ông Thành kể.


Sập tối, đưa con cá nặng 58 kg về nhà, ông Thành hét giá: “10 triệu đồng/kg, ai mua tôi bán!”. Nhiều lái buôn đến xem liền gọi điện thoại ra nước ngoài mô tả con cá và hỏi tham khảo giá. Sau nhiều phiên đấu giá miệng, con cá được ông Thành bán cho một người tên Lan ở Nghệ An với giá 525 triệu đồng.


Cùng thời điểm, ông Trung ở xã Nghi Hải (Nghi Lộc, Nghệ An) bán con cá sú vàng được 540 triệu đồng.


Gặp người bắt 23 cá sú vàng



Mới đây, một ngư dân ở xã Phúc Thọ (huyện Nghi Lộc) bủa lưới được con cá sú vàng giá nửa tỉ đồng. Năm 1999, lão ngư Nguyễn Huy Phúc (ở Nghi Lộc) đã bắt được cá sú vàng nặng 45 kg, bán được 100 triệu đồng. Anh Nguyễn Võ Thanh (huyện Nghi Lộc) cũng đã bắt được con cá sú vàng trên sông Lam nặng 78 kg, dài 2 m, bán 163 triệu đồng. Đến năm 2005, hai ngư dân ở Phúc Thọ (huyện Nghi Lộc) lại bắt được con cá sú vàng 62 kg, bán được 421 triệu đồng.


Cá sú vàng (hay còn gọi cá thủ vàng) thường xuất hiện trên cửa biển Ba Lạt, sông Hồng (Thái Bình) và cửa Hội, sông Lam (Nghệ An và Hà Tĩnh). Là loài cá quý hiếm, phần thịt không có giá trị kinh tế cao nhưng bong bóng cá sú vàng được dùng làm chỉ khâu tự tiêu trong phẫu thuật y học.

Nơi ngư dân thường bắt được cá sú vàng là hạ nguồn sông Lam đổ ra cửa Hội (nằm giữa hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh) trước khi ra biển Đông. Theo những ngư dân già, những năm 1970 và 1980, người ta xem cá sú vàng như con thủy thần khổng lồ. Nó được đan dệt lên, mô tả giống như con ma, oan hồn bị phân công canh gác khúc sông. Thi thoảng cá về kêu rống lên, bảo người xuống nước sông nộp mạng hà bá…

Cho đến một ngày cuối những năm 1980, ngư dân ở huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) vớt được con cá sú vàng gần một tạ, đem về chôn. Đêm đến những người lạ mặt đến đào trộm cá mang đi. Sau đó, ngư dân nơi đây mới biết cá có giá rất đắt.


loading...

Có lẽ người đạt kỷ lục săn được cá sú vàng là ông Đậu Nghi Lới ở thôn Lam Thủy, xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Ông từng bắt được tới 23 con. Từ năm 1981, ông Lới lúc đó đang là xã viên hợp tác xã đánh bắt cá ở huyện Nghi Xuân đã bắt được con cá sú vàng con đầu tiên. Trong số 23 con cá sú vàng từng tận tay bắt, chỉ có sáu con bán có giá. Lần bán được nhiều tiền nhất là 165 triệu đồng cho con cá nặng 67 kg. 


Nói về săn cá sú vàng thời gian gần đây, ông Lới trầm ngâm: “Có lẽ thời gian qua do nước thải công nghiệp đổ ra sông nhiều làm do sông Lam không trong xanh như trước đây nên cá sú vàng ít vào sinh đẻ. Nay tôi đã nghỉ việc săn bắt cá, bộ lưới săn bắt cá nhiều người đến gạ mua với giá gần 10 triệu đồng nhưng tôi giữ lại làm kỷ niệm, không bán!”.


Ngày nay, hầu như ngư dân ở Nghệ An và Hà Tĩnh mỗi khi buông lưới xuống dòng sông Lam đều cầu ước trời cho lộc bắt được con cá sú vàng để nhanh xóa nghèo khó. Nhiều người còn làm cả bộ lưới to chuyên để bắt cá sú vàng. Theo kinh nghiệm của những tay chuyên tìm bắt cá sú vàng, thường đến mùa đẻ trứng từ tháng 1 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 10 (âm lịch), cá sú vàng sẽ vào các vùng cửa sông Lam cặp đôi và đẻ. Lúc ấy, cá thường quẫy đập mạnh trên sông và ban đêm phát ra tiếng kêu éc éc. Loài cá này rất khôn, khi cá bơi thường mang theo một, hai con cá chép đi theo để thế mạng. Nhiều ngư dân biết cá vào bờ sinh nở, vây lưới bắt nhưng chỉ bắt được cá chép, còn cá sú vàng kịp lao thoát.



Ngư dân ở huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh bắt được con cá sú vàng nặng 67 kg trên sông Lam (đoạn đổ ra cửa Hội). (Ảnh: ĐẮC LAM chụp lại)


Nhân giống loài cá đắt nhất Việt Nam?


Khác với các loài cá quý hiếm khác có nhiều huyền thoại, cá sú vàng chỉ được biết đến là cá có giá đắt, bong bóng cá dùng làm chỉ tự tiêu trong phẫu thuật. Các thương lái thường mua cá sú vàng ở Nghi Lộc, sau đó bảo quản và vận chuyển bằng đường biển đưa sang Trung Quốc bán với giá rất đắt, chừng 30 triệu đồng/kg.



Vợ chồng ngư dân Nguyễn Văn Nghĩa -Nguyễn Thị Lam kể chuyện bắt được con cá sú vàng bán gần nửa tỉ đồng. Ảnh: ĐẮC LAM


Ông Nguyễn Chí Lương, Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Nghệ An, cho biết: “Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh cá sú vàng chỉ xuất hiện tại hạ nguồn sông Lam đổ ra cửa Hội. Chúng tôi đang đề xuất cá sú vàng vào danh mục bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo tồn loài cá quý hiếm đắt đỏ này. Tuy nhiên, khi bắt tay vào làm nghiên cứu bảo tồn, chúng tôi chưa có số liệu cụ thể, chưa tận tay cầm con cá và cũng chưa sao chụp được ảnh. Và cá sú vàng chưa có tên trong sách đỏ Việt Nam, chưa có danh mục nghiêm cấm đánh bắt, giết thịt. Khi bắt được cá thường ngư dân giấu và bán cho lái buôn đem ra nước ngoài tiêu thụ nên việc phát hiện để đầu tư nhân giống bảo tồn quá khó”.


Chúng tôi cũng đã đặt câu hỏi với nhiều chuyên gia, giáo viên khoa Nông-Lâm-Ngư Trường ĐH Vinh, nhà nghiên cứu nhưng họ cho biết có rất ít tài liệu về cá sú vàng. Thị trường cá sú vàng trên thế giới khan hiếm và đắt đỏ, với khoảng 30 triệu đồng/kg. Sách Kỷ lục Guinness Việt Nam thế kỷ XX cũng đã thống kê cá sú vàng là cá đắt nhất.


Thiết nghĩ các cơ quan chức năng và các nhà chuyên môn cần sớm nghiên cứu bảo vệ, nhân giống loài cá quý hiếm này.


NGUYỄN ĐẮC LAM

PhapluatTP

Loading...

TIN LIÊN QUAN