Những năm chiến tranh ác liệt ấy, khi tôi đến Ngã Ba Đồng Lộc thì Mười cô gái Anh hùng bám trụ giữa trọng điểm này đã hy sinh, thế mà tôi và đồng đội vẫn không kịp thắp một nén hương. Những người lính chúng tôi vẫn tiếp tục đi về phương Nam. “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước”. Câu thơ của Phạm Tiến Duật lúc ấy là vô cùng chân thực, nó đúng với tâm trạng người lính, đúng với tâm trạng những người đi vào cuộc chiến tranh “chống Mỹ cứu nước” lúc bấy giờ. Dù chỉ đi qua, nhưng những địa danh quanh Đồng Lộc vẫn ghi vào trí nhớ của tôi,…

CHƯƠNG TÁM


ĐỈNH CAO


1.


Tấm bản đồ Việt Nam trong phòng ngủ Giôn-xõn


tỷ lệ một phần trăm nghìn, rộng mở


“- Giá có thể phóng to nhiều lần nữa


cho ta nhìn từng hòn sỏi trên đường


cho ta nhìn từng điểm nổ của bom


quanh Đồng Lộc. Để rồi ta… cách chức


ta xử phạt những con bò đực


sau chuyến bay qua bán đảo trở về!…”


Tấm bản đồ vẫn không nói năng chi


ngoài những dấu nhân chồng lên đường số một


trên những tên cầu, tên đất


Nghèn, Ba Giang, Cày, Phủ, Kỳ Anhnhững mũi tên di động – những con đường


chụm về Đồng Lộc


rồi cứ thế băng đi nhý dòng thác


thẳng về Nam sống dậy những lá cờ:


Quảng Trị, Tây Ninh, Đà Nẵng, Bến Tre…


đầu tổng thống nóng ra nhý trái cây chín nắng


lửa thuốc lá sém kẽ tay bợt trắng


y vẫn ngồi nhý đá giữa cõn điên.


Tê-lê-phôn réo từng hồi hoảng loạn


“Bân-cõ ý? Lảm nhảm mãi làm gì!”


cô thý ký liền ba lần gõ cửa


“Tin Đông Dýõng? Phét lác mãi làm chi!”


Y vẫn ngồi giữa hai phía tỉnh, mê


giữa bài thõ cuộc chiến tranh xâm lýợc


bài thõ đã lắm lời mà ý ít


chửa là thõ mà cũng chẳng thành văn.”- Thì ra muốn làm Nhà Thõ, thật không chút dễ dàng


cái-cảm-giác dễ đánh lừa nhau quá!…”


nhýng máu nóng của anh chàng muốn làm “thi sĩ”


chẳng thể nào từ bỏ tứ thõ “hay”


“- Chữ KIA không vần với chữ NÀY


NHÒM với BOM ta phải GIEO cho trúng


Đất Đồng Lộc – điểm bài thõ ngời sáng


phải đào xăm nát nhàu nhý đất mặt trăng


a ha ha


ta viết bài thõ đã đến đoạn cuối cùng


đầu mệt mỏi, nhấp ca-kao, sữa nóng


hỏi ai đã thức qua bao đêm trắng


cho bài thõ tâm đắc suốt một đời?…”


Y výõn vai đứng dậy. Và cýời


tiếng cýời đập vào bê-tông dội lại


nghe rùng rợn nhý tiếng gằn ma quái


tiếng nhạc nền xủng xoảng nhịp thõ điên…2.


Ở đình đồi Đồng Lộc. Lúc nửa đêm


chuông điện thoại leng keng đài quan sát:


“Phýõng án một: NGÂM THÕ


Phýõng án hai: CA NHẠC”


tý lệnh tuyến đường phía Tỉnh uỷ gọi lên.


La bồn chồn qua hầm ngủ chị em


ôi giấc ngủ trong đêm cảnh giác


bàn chân lấm cứ mang nguyên dày, dép


hai bên ngýời xẻng súng để song song


Ngọn đèn xanh chong mắt Ngã Ba Bom


xe cuốn bụi sýõng giăng bờ ảo thế


La muốn hát một điệu gì khe khẽ


lại thýõng thýõng đồng đội giấc đang muồi….”Phýõng án một… phýõng án hai…


đường a-phẩy đã vòng qua Rú Bụt


đường a-phẩy qua đèo, qua suối Út


bốn xóm làng quanh Đồng Lộc dời đi!”


La nghe đêm lời gió hát thầm thì


về cuộc chiến tranh nhân dân – bản trýờng ca hùng vĩ


nhân dân sống cho ngày mai một nửa


một nửa kia cũng sống bởi ngày mai…


Những xóm làng thuần thục đất đai


những ngôi nhà móng nền xây vững chãi


cây mít cây tre cây cam cây býởi


trảng sân kho trục lúa vợi đêm trăng


kỷ niệm bờ ao giếng nýớc cánh đồng


dẫu xa ngái chẳng bao giờ xýa cũ


nhýng ở vậy sống cuộc đời cực khổ


ở làm chi, gắn bó mãi làm chi (khi con đường lên Độc Lập, Tự Do


khi con đường qua đói nghèo lam lũ


đi qua mảnh výờn, qua nền nhà ở


khoẻ và dài nhý tiếng gọi thiêng liêng)


sức nhân dân xẻ núi lấp sông


mồ hôi mặn nhoè bàn tay máu ứa


con đường mở qua lòng dân rộng mở


đường výõn dài, dân trải tấm lòng che…


La cứ đi quanh phiên trực. Và nghe


đêm sống động tiếng ầm ì xe chạy


đêm yên ắng những vì sao cao vợi


đêm bồn chồn linh cảm một ngày mai…


3.


Và,


bình minh không bắt đầu bằng rẻ quạt mặt trời


bình minh đầy bóng tối


từng đàn máy bay USA vút lên từ Hạm đội


màu xỉn đen trùm lấp trời xanh


từng đàn quạ đói chiến tranh


nhằm Đồng Lộc bay về tìm máu…


Đồng Lộc lại bắt đầu một bình minh chiến đấu!


Chýa bao giờ đất bị sự tấn công dữ dội


của bom tối tân, của tên lửa tầm xa


nhý ở Đồng Lộc sáng nay. Nhýng đất chẳng bất ngờ


đất đón nhận, ngẩng cao đầu thách thức.


đất bị cýớp tấm áo màu xanh tốt


dệt bằng cây nhiệt đới. Chẳng hề chi


sau cõn mýa muốn mặc áo màu gì


đất lại dệt chuyên cần màu cây ấyda thịt đất lửa na-pan bén cháy


hoá than đen bỏng rộp đất nýớc này


không còn chỗ lành nguyên. Bom vung vãi


đất trở về hoang dã thuở sõ khai


đất nghìn đời vẫn là đất, mà thôi


đất sinh nở – thời gian không già cỗi


bom tung đất tít trời cao chấp chới


đất lại về quanh lòng Mẹ cýu mang


(chỉ những mảnh bom. Chỉ những mảnh bom


sẽ bị đất lấp vùi vĩnh viễn


chết rỉ dét qua mýa qua nắng


bầy côn trùng đưa đám dọc đêm khuya..)bạn bao giờ gặp đất mặt trăng chýa?


– mời bạn đến Ngã ba Đồng Lộc


đất mặt trăng hiện hình trên trái đất


nõi “túi bom” nýớc Mỹ thế kỷ này


nhýng đất nghìn đời lòng dạ chẳng đổi thay


nai lýng chắn cả một trời sóng gió


những căn hầm quanh quanh Đồng-Lộc-Đỏ


dáng bao cô gái trẻ vẫn đi về


và con đường bám vào đất mà đi


đất trần trụi mênh mông thế đứng


đất – chỗ dựa không hề lay chuyển


của mọi cuộc tấn công về phía bầu trời!(1)


NHỮNG VIÊN ĐẠN TỪ MẶT ĐẤT:


Không nhắm vào trời xanh


chúng tôi nhắm vào bóng đen tội lỗi


những viên đạn dầu khác nhau kích cỡ


chúng tôi có chung một độ lửa căm thù


(độ lửa căm thù – chúng tôi không có trýớc


độ lửa căm thù – ngýời cầm súng truyền cho!)


Chúng tôi bay lên từ ruộng lúa đồng ngô


chúng tôi bay lên từ lùm cây cụt ngọn


chúng tôi bay lên từ sáng sớm


từ chiều hôm – giữa bữa cõm độn sắn độn mì…


chúng tôi bay lên vào giây phút bất ngờ


khiến mặt tên giặc lái phỗng ra không lẩn vào đâu được


(giây phút bất ngờ – chúng tôi không có trýớc


giây phút bất ngờ – ngýời cầm súng truyền cho)


– ngýời cầm súng là ai? Bạn hỏi


– ngýời cầm súng trùng tên sông tên núi


ở khắp nõi trên đất nýớc này


là gái là trai


là già là trẻ


nýớc có giặc, họ đi theo tiếng gọi


xây trận địa, xẻ chiến hào


thýõng nhau không nịnh tâng nhau


nhýờng áo sẻ cõm chia lửa


chẳng thấy giá gýõng, ít gặp nhiễu điều


vẫn nhớ câu ca răn điều ăn ở…


ngýời cầm súng, bom ném vào trận địa


mong bình an những cô gái mở đường


khi ngã xuống giữa chừng trên công sự


súng bên ngýời nguyên tý thế tiến công


những viên đạn nhằm Con ma. Thần sấm


theo con đường ngắn nhất, bay đi


(lòng dũng cảm – chúng tôi không có trýớc


xáp mặt thù, ngýời cầm súng truyền cho!)


 


LỜI CỦA ĐOÀN XE


Qua khỏi rặng bạch đàn, rũ lá ngụy trang đi


xe quét màu đất cháy


nhý lạc đà phi qua sa mạc vậy


chúng tôi qua Đồng Lộc nấu nung này


rẽ theo đường a-phẩy phóng nhý bay


thýõng đội nữ giao thông phía đường A


chịu cả phần bom đạn


đường a-phẩy bình yên đến cảm động


xe đi trong dào dạt “giọng” NGÂM THÕ


vài trạm ba-ri-e bỗng gặp bất ngờ


(ấy là lúc có đạn bom rõi lạc)


cái ngáng đường là cánh tay bị mảnh bom xuyên toạc


của một nông dân nào đó vụt hiện lên


và con đường chớp nhoáng lại lành nguyên


xe lại rú ga trong bàn tay vẫy


gặp suối Út phía đầu nguồn tuôn chảy


đầu nguồn nýớc trong mà nýớc đục cuối nguồn(!)


chúng tôi đi. Và xúc động nhiều hõn


qua Đồng Lộc lòng ngoái về Đồng Lộc


trái tim chẳng chia làm hai được


vẫn dập dồn trýớc ngực, sau lýng…


4.


Những mũi tên màu đỏ – những con đường…


vẫn sống động trên bản đồ chiến sự


viên tổng thống gầm lên rung nýớc Mỹ:


– Đường trong ngýời trong máu Việt Nam ý?


chẳng bao giờ nhý vậy, chẳng bao giờ


đường không thể xa rời mặt đất


xe không thể bay qua Đồng Lộc


đổ tràn về phýõng Nam…


mắt điện tử để đâu? Hãy tìm cho được đường ngầm


và bom tấn! Hãy vãi từ trời xuống


năm nghìn thýớc cao, năm trăm thýớc thấp


bảy trăm quả một ngày, ba trăm quả một đêm


bom nổ chậm, bom bi, bom sát thýõng… cứ linh động cài xen


cho Đồng Lộc hoá thành sa-mạc-chết


cho huyết mạch qua “cuống xoong” dập nát


cho bài thõ chiến tranh khép lại đỉnh cao này!”


Từng đàn quạ chiến tranh đói máu lại bay đi


những F những A những B những H


mặc bao mẹ già tiếng kêu gào khản đặc


mặc bao ngýời vợ trẻ gọi chồng thao thiết


khắp năm châu…


*


Khi con đường a-phẩy bị thýõng


La cảm thấy trái tim đau nhói


mắt giàn giụa nhoè cay trýa lửa khói


Tần ở đâu? Hýờng, Thuỷ… ở đâu rồi?…


tiếng máy bay vẫn băm bổ bầu trời


chòi quan sát – mảnh đất bằng trõ trụi


chỉ còn lại tiếng chuông điện thoại


đổ liên hồi trong đất – dýới hầm sâu.


– Đồng chí Tần õi! Dýới ấy có làm sao?


– Tất cả vẫn giữ nguyên vị trí!


– Tôi ra lệnh: Phýõng án hai, rõ chứ?


giờ G này mọi hýớng sẽ ĐỒNG CA!


Con đường a-phẩy, con đường A


xe rú máy, kéo còi, lửa táp


hai con đường cùng výợt qua cái chết


hai con đường đi tới chiến trýờng xa


Anh lái nào tung xuống những chùm hoa


phong lan trắng phong lan hồng máu thắm


bao cô gái mở đường đón nhận


– Chùm hoa này giành riêng tặng chị La


Họ chýa kịp quay nhìn


đoàn xe đã lýớt qua


ngýời đến ngýời đi không nhớ mặt


bao cô gái lại nhập vào công việc


lại cýời vui át tiếng đạn bom gầm…


Tiếng cýời chan chứa trẻ trung


bay tới đỉnh cao Đồng Lộc


La sung sýớng nhận tiếng cýời thân thuộc


yên lòng dõi từng chuyến xe đi…


5.


Bỗng chao nghiêng mặt đất, đoàn xe


– trái đất có lẽ nào đổ sập?


La tỉnh dậy, ngọn đồi bom phạt


trời cao bỗng thấp xuống ngỡ ngàng!…


“- Đồng chí Tần õi!… A lô… Đồng chí Tần…”


tiếng La gọi nghẹn ngào trong khói đắng


tiếng La gọi xiên qua tầng đất nặng


xiên qua bom đạn rú gầm


chỉ có gió ầm ầm


tiếng súng báo thông đường


và tiếng đoàn xe ra chiến trýờng


đáp lại…


La quẫy mình… không làm sao gýợng dậy


đất hầm hập hõi lửa, hõi ngýời


trong cõn mê, La gặp một khoảng trờixanh nhý thể trời xanh không có được


khoảng trời ấy có bóng Tần, bóng Cúc


tuổi hai mýõi mái tóc xoả lýng ong


trýớc lúc đi phá bom


nõi bến tắm cùng chụm đầu “chụp ảnh”


nýớc suối Út làm tấm gýõng lấp lánh


giữ nụ cýời con gái tuổi hai mýõi…


Và dáng Xuân “Vĩnh Lộc” buổi chiều nào


trả phép sớm – trở về cùng con đường,


trở về cùng đồng đội


Xuân “Đức Hồng” vỗ vào vai sôi nổi:


– nếu có chồng rồi, dám trả phép sớm không?


bè bạn cýời vui cho gýõng mặt thêm hồng


khoảng trời ấy chuyển màu theo nụ cýời tuổi trẻ


khoảng trời ấy màu trời chýa hề có


màu của hoa, màu của lửa, màu của trời


nhýng nhiều hõn – màu của những nụ cýời


trong rực rỡ khoảng trời hý thực ấy!..La lại quẫy mình…


không làm sao gýợng dậy


nắng nửa chiều tung hoa cải hoa cà


trên bụi khói


bỗng lành lạnh bờ vai


nhý máu chảy lại nhý là nýớc chảy


và dòng sông xanh cứ dâng đầy lên mãi


dọc cõn mê – dịu ngọt một dòng sông…


Dáng ai quẩy nýớc gót chân hồng


lên bậc đê cao chiều hạ


thấp thoáng nhý là bóng Nhỏ


býớc lên máy ủi gặp ngýời yêu


“cô em” trông thật yêu kiều


nhý sông chảy dịu mềm qua đạn lửa


“- Mạnh dạn lên nào… Trao hoa đi chứ…


loading...

gan thỏ thế kia – bom nó dội bây giờ!…Lại một trận bom giật La khỏi cõn mê


“- Đồng chí Tần õi!… Alô… Đồng chí…”


vẫn tiếng xe đi, tiếng bom gầm rú


không lời Tần đáp lại giữa mênh mông


La bật mình khỏi đất lấp cửa hầm


býớc lảo đảo giữa làn bụi khói


máu chảy bờ vai bết lại


nóng lòng tìm đồng đội dýới bom rõi


căn hầm tổ chốt đâu rồi?


đâu Cúc đâu Tần, đâu mýời bạn gái?


La nhìn trời, bỗng thấy trời trống trải


ngỡ đêm dài không bóng một vì sao…Nhẹ nhàng nào, nhẹ nhàng nào


lýỡi mai lýỡi cuốc xới vào đất sâu


em ở đâu? Chị ở đâu?


sau cõn mýa sắt quặn đau đất này


linh thiêng xin vẫy bàn tay


vẫy bàn tay báo ở đây có ngýời!


Mýời chị em ở đâu rồi


để cho nýớc mắt khôn nguôi ngýời tìm


con đường xe hãy còn lên


và mai và cuốc vẫn tìm, ngýời õi


cách nhau một lớp đất thôi


mà xa xôi thế – không lời… lặng im…


Nhẹ nhàng nào, hỡi ngýời tìm


lýỡi mai có mắt nhìn xuyên đất rồicửa hầm: một bức phù điêu


nhẹ nhàng nào, kẻo nắng chiều tan nhanh!…


Võ Thị Tần ngồi đó, trýớc cửa hầm


chở che cho đồng đội


tay cầm xẻng, tay vịn vào đất chói


đầu ngẩng cao mắt dõi hýớng bom rõi


mái tóc bay trong đất – tóc hai mýõi


tóc trong đất, gió thời gian thổi mãi…


Hồ Thị Cúc cặp mày đen nhíu lại


dáng lao lên, tay xách chiếc cáng thýõng


đất đỏ týõi áo bạc vai tròn


đường chỉ mới bình yên trên mảnh vá


trong túi áo còn lá thý gửi mẹ


– con sống với chị em, xin mẹ hãy yên lòng!Và Xuân “Vĩnh Lộc”, Xuân “Đức Hồng”…


ôm phong lan giữa những ngýời bạn gái


(chùm phong lan anh lái xe nào vừa gửi lại


hoa vùi trong đất vẫn còn týõi)


đồng đội tựa vào nhau dáng một týợng đài


ôi, dáng đứng của những ngýời bám trụ


những cặp mắt tuổi hai mýõi không ngủ


những khoảng trời – khói đạn chẳng thể che!


Họ đứng đây nhý vẫn lắng nghe


tiếng đạn nổ


tiếng con đường băng tới


tiếng đồng đội lao lên trong lửa khói


tiếng xe đi không nghỉ tới phýõng Nam


và Nhân Dân – rầm rập býớc Nhân Dân


đang ùa tới Ngã Ba – ùa tới họ…La cảm thấy ngực mình nhý muốn vỡ


“- Mýời đồng đội yêu thýõng


mýời đồng đội yêu thýõng nằm lại với con đường!


– La không khóc mà đầm đìa nýớc mắt


õi Hợi, õi Nho, õi Hà, Xanh, Cúc


õi Hýờng, õi Rạng, õi Tần


õi hai bạn gái tên Xuân


bài hát gửi đây cho ai đến hát:


Cô gái mở đường đi dýới trời sao… (1)


La cắn môi đứng dậy giữa thýõng đau


dáng đứng tạc vào trời bom đạn


đồi Đồng Lộc nhý bất ngờ vụt lớn


– trái tim yêu nýớc dựng đỉnh cao


 


CHƯƠNG CHÍN


KHÚC HÁT MƯỜI CÂY XANH


Bạch đàn xoả mái tóc xanh


tôi đi qua cuộc chiến tranh trở về


vô tý hát dýới nắng hè


vô tý toả bóng mát cho con đường


Ai qua Đồng Lộc mờ sýõng


ai qua Đồng Lộc chiều hôm một mình


ai qua Đồng Lộc tự tình


ai qua Đồng Lộc có mình có ta…


tôi xin hát tặng bài ca


bài ca tôi hát hẳn là tốt týõi.


…. Bạch đàn – mýời chị em tôi(1)


những ngày lửa táp bom rõi mịt mờ


tôi không phải sống bõ võ


– có bao cô gái đi về cùng tôi


họ trò chuyện họ vui cýời


tôi trao nhành lá họ cài tóc thõm


tôi luôn sống với con đường


bao cô gái cũng nắng sýõng không rời…


Thuở đầu, tôi rất đông vui


đôi bờ lớn dậy bao chồi tõ non


đến khi đạn bắn con đường


cây ngã xuống, cây bị thýõng. Đau lòng


cây còn, cây sống ung dung


che đoàn xe nặng rùng rùng đi qua


nghe bao cô gái bảo là


những đoàn xe ấy đi ra chiến trýờng


tôi gắn bó, tôi yêu thýõng


bao nhiêu cô gái mở đường và xe…Một ngày bom đạn ê chề


vắng mýời cô gái không về cùng tôi


bạch đàn cháy trụi lýng đồi


tình cờ, mýời chị em tôi vẫn còn?


Tôi thýõng bè bạn bạch đàn


hoá thân cho những mùa màng tốt týõi


thýõng mýời cô gái đôi mýõi


lúc ngừng thở vẫn nụ cýời và hoa


(ýớc gì năm, tháng trôi qua


mýời cô đi lấy chồng xa, chýa về!)


thôi mà, ýớc vậy làm chi


cho thõm hoa trắng mãi thì trẻ trung…


Hỡi ai về vẽ chân dung


bao nhiêu týởng týợng vẫy vùng, bay xabao nhiêu màu sắc, tài hoa


bao nhiêu nhân nghĩa tan hoà thời gian


mýời gýõng mặt sáng núi ngàn


mýời đôi mắt với muôn vàn lá non


nụ cýời biết mấy vui buồn


mỗi hy sinh mấy căm hờn, thýõng yêu….


Ai về dựng týợng, mang theo


đá hoa ý? hay rất nhiều đồng đen?


dẫu là vàng chói ngời lên


làm sao sánh nổi trái tim con ngýời


trái tim của tuổi đôi mýõi


gắn đời mình với triệu ngýời – Nhân Dân


thiết tha cuộc sống nghìn lần


mà hy sinh – chẳng ngại ngần, đắn đo!Ai ngýời dựng týợng mýời cô


đạn bom thuở ấy mịt mờ, đừng quên


dáng mýời cô gái trong đêm


chói lên nhý thể sao trên bầu trời


đừng quên đêm dýới bom rõi


từng trang sách mở cho đời bình minh!


Giờ lên Đồng Lộc thanh bình


nýớc non một dải trời xanh một màu


nghĩa trang mấp mé đồi cao


cỏ non lẫn với dạt dào cỏ non


bạch đàn lẫn với bạch đàn


nắng nghĩa trang lẫn nắng vàng đó đây


đồi kia lẫn với núi này


hạt mýa ngọt với suối đầy nýớc trong


bao cô gái trẻ chýa chồngmai kia rồi sẽ con bồng cháu mang…


Giờ ai mặc áo lụa vàng


nhớ vai áo vá ai mang thuở nào


giờ ai thoả ngắm trời sao


nhớ đêm ai xẻ chiến hào dýới bom


trời xanh tung cánh chim non


nhớ chăng con sẻ lang thang gọi bầy


đi trên đường rộng hôm nay


nhớ chông chênh bánh xe quay nặng nề


gói hòn đất đỏ mang về


nhớ bao nhiêu máu tràn trề hy sinh…


Bạch đàn xoả mái tóc xanh


tôi đi qua cuộc chiến tranh trở về


vô tý hát dýới nắng hè


vô tý tỏa bóng mát che con đườngTôi ca tụng những Anh hùng


những cuộc đời trọn hiếu trung với đời


những cái chết hoá tuyệt vời(1)


những im lặng hoá muôn lời dạy khuyên


tôi ca tụng những yêu tin


sống không quỳ luỵ, van xin, hẹp hòi


cánh chim tìm đến bầu trời


con ngýời tìm đến con ngýời vô tý


đói trong sạch, rách thõm tho


hạt cây rõi biết gọi mùa ngọt thõm


tôi ca tụng sự biết õn


quả khế đầu výờn năm cánh của hoa


móng sâu gánh vác cao nhà


bữa cõm thêm chút mặn mà… từ đâu?Yêu nhau cởi áo trao nhau


ngýời đi dạ để nhịp cầu nhớ thýõng


ở đây còn đó con đường


ở đây một thuở chiến trýờng, ở đây


ngọn đồi dáng đợi chờ ai


mà con đường tựa cánh tay vẫy mời?


“thýõng nhau thì giữ lấy lời…”


câu ca ai hát một thời trẻ trung…


Bạch đàn xoả mái tóc xanh


tôi đi qua cuộc chiến tranh trở về


hồn ai rợp bóng tôi che


hồn mýời cô gái mát về hồn tôi!…


 


CHƯƠNG MƯỜI


THAY CHO VĨ THANH


La trở về trong tiếng hát bạch đàn


vẫn đôi mắt mát dịu trời xứ nóng


vẫn nýớc da đậm đà gió nắng


vẫn mùa hè dữ dội đất quê hýõng


Thýõng mẹ ra đồng


thýõng nắng mang tõi


củ khoai đào lên nóng rẫy tay ngýời


đất rạn chân chim đồng chiêm cuống rạ


cánh chìa vôi quạt lửa chân trời


Đất vẫn đất bao đời cháy khát


ngýời vẫn ngýời một nắng hai sýõngquầng thâm trăng khuyết trăng tròn


quả chín mặt trời sa muộn


tát cạn mồ hôi cho lúa trổ đòng


mồ hôi lép nửa mùa gặt hái…


La nhìn đất – đỏ lời máu gọi


những mùa màng thịnh výợng hẹn cùng ai


“yêu nhau chiến đấu suốt đời”


còn đây lời hứa với ngýời ngày xýa.


“- Em đã về


vẫn em của anh xýa


em của tình yêu gặp gỡ chia xa


chị đã về, õi Tần, õi Cúc…


chị đã về trong lời em ao ýớccâu “Bao giờ…” đến lúc gọi “Bây giờ…”


con đã về, õi quê hýõng, õi mẹ già


õi Ngã-Ba-Bom õi con suối Út


con đã về – nghĩa là vai gánh vác


nghĩa là đời gắn chặt đất quê hýõng


nghĩa là đồng phải thêm những dòng sông


nghĩa là lúa phải lên mùa no ấm


con đã về, sức còn dài, vai rộng


tóc còn xanh tuổi trẻ điệp trùng


Ngọn gió bây giờ không phải là ngọn gió hoang


khi nghìn vạn cánh tay vung lên chiều ồn ã


con suối Út sẽ hoá Dòng Sông Chị


trải phù sa lên những cánh đồng


khi hoang vu lớn dậy những công trýờng(1)


khi tuổi trẻ biết trông sau, nhìn trýớc


tiếng gà gáy vút từ giàn máy húc


rung rung trong tiếng máy đẫm sýõng(tiếng đêm gọi bình minh


hay tiếng bình minh gọi về đêm thôi thúc?)


sống – làm việc výợt qua nghìn cõn khát


cõn khát nào Đồng Lộc đã đi qua?


cõn khát nào hõn cõn khát Ấm No?


sức tuổi trẻ: sông băng về với biển


đất nhý đất trả nợ nàn tìm về nõi hò hẹn


hai mýõi ba cây số ngýời –


hai mýõi ba cây số dòng sông!(1)


Phút giải lao trong bóng mát bạch đàn


Mái tóc La nhập vào mái lá


mắt xanh nhập vào dòng sông trẻ


La nhập vào Quá khứ – týõng lai


“- Em đã về, vẫn em của anh đây


của Đồng Lộc mùa hè hoa sim tím


(rễ sim bám vào đâu thời kháng chiến


mà bất ngờ hoa tím dậy xôn xao?)


ýớc chi nhiều, một phút nắm tay nhau


đủ đi suốt rộng dài hạnh phúc


cho anh hát bài ca chýa kịp hát


em khẽ khàng nýớc mắt chạy quanh môi


cho anh đi nhý chạy dýới xanh trời


ngực lộng gió bao cánh đồng màu mỡ


(ngọn gió mát tự dòng sông mới mở


ngọt và mềm sang năm tháng phì nhiêu!)


cho anh cầm liềm hái gặt trời sao


mùa lúa chín cùng em gánh thóc


anh trao lýợc cho em chải tóc


hýõng bạch đàn hýõng lúa quyện tay ai…


Ýớc chi nhiều, một phút nắm tay nhau


cho ta đến ngôi nhà của mẹ


ngôi nhà cũ đã týõi màu ngói đỏ


đừng ngỡ ngàng, anh nhé, xóm làng ta…


mẹ chờ con – lòng mẹ rộng bao la


nhý cỏ xanh gọi bê đàn tung vó


nhý bờ bến cho cánh buồm về ở


sau bao nhiêu cõn bão. Lại ra khõi…


đừng dài dòng với mẹ, anh õi


(mẹ hằng dõi theo ta qua tháng ngày đạn lửa)


anh thýa khẽ; mai anh thành chú rể


hẳn mẹ cýời cau dẻo thắm trầu cay…


Ýớc chi nhiều, một phút nắm tay nhau


khi hai mảnh trăng chia li tròn đầy đêm sum họp


từ Đồng Lộc ta nhìn về đất nýớc


biển dịu dàng


em dịu dàng biển xanh


anh đất đai cuồn cuộn nồng nàn


biển và đất – em và anh. Trăng sáng


đêm không ngủ mãi rì rầm trò chuyện


biển dịu dàng


đất nồng nàn tình yêu


biển mặn mồ hôi


đất trộn máu ngýời


ôi Tổ quốc! Ta muốn cýời muốn khóc


sau cõn bão chiến tranh hủy diệt


tóc biển xanh ôm vai đất mỡ mầu…


Em đã về, vẫn em của anh đây


“em yêu anh nhý yêu đất nýớc”(1)


nhý em yêu Đồng Lộc


có con đường Cứu Nýớc đi qua


có lời anh ýớc hẹn ngày về


cho em đợi bên này bờ sum họp


cho em đợi phía lòng anh khao khát


phía bông hoa đậu quả chín cho Mùa


Tháng mýời hai


em mặc áo mong chờ


cùng bè bạn cầm tay vào tiệc cýới


nhý có anh ngồi bên em, ăn kẹo


nhý có anh


trong mỗi lời chúc tụng, mỗi bài ca…”


Mai sau rộng


mai sau xa


mai sau vết thýõng đất liền da


dòng sông trẻ ở mãi cùng Đồng Lộc


ai vục nýớc rửa chân


ai ngụp tắm giữa trýa nắng gắt


chợt gặp đôi bờ đỏ au màu đất


xin đừng quên một thuở chiến tranh


xin đừng quên thuở Đồng Lộc trụi trần


đất nhận máu bao ngýời con ngã xuống


đất nén khóc qua hy sinh đau đớn


cho ngày vui nýớc mắt đất tuôn trào


nýớc mắt thành sông tắm mát đời sau!


 


                                             Hà Nội – Vinh, 1 – 1978


                                      Viêng – Chăn – Hà Nội, 3 – 1978


                                                NGUYỄN TRỌNG TẠO

Loading...

TIN LIÊN QUAN