Cái sai của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao khiến việc khắc phục những sai sót của bản án sơ thẩm và phúc thẩm không thể thực hiện được.

Số báo hôm qua (13-8), có bài phản ánh những ý kiến tranh luận trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tìm cơ chế để sửa sai cho những bản án do cấp xét xử cuối cùng xử sai (theo luật, những bản án này dù biết mười mươi là sai cũng không thể sửa chữa mà buộc phải thi hành). Cuộc tranh luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội bắt nguồn từ kết quả giám sát một vụ án qua ba cấp xét xử mà vẫn xử sai…


Mua bán bắc cầu, ra tòa lãnh đủ


Đầu năm 2002, Công ty Châu Tuấn (trụ sở tại Hà Tĩnh) ký hợp đồng bán hơn một ngàn tấn mật rỉ đường cho Công ty Tiên Sơn (trụ sở tại Thanh Hóa). Hai bên thỏa thuận: Chất lượng của sản phẩm phải đạt độ đường lớn hơn 48%.


Hơn một tháng sau khi ký hợp đồng, Châu Tuấn bàn giao hàng cho Tiên Sơn. Số hàng này Châu Tuấn mua lại qua hai lần trung gian khác. Tiên Sơn nhận hàng và bán qua hai lượt trung gian tiếp theo. Người mua cuối cùng là một công ty Trung Quốc. Nói cách khác, số hàng mật rỉ đường phải qua sáu lần bắc cầu tại Việt Nam mới đến tay công ty cần tiêu thụ.


Trước khi chuyển hàng xuống tàu, bạn hàng Trung Quốc đề nghị đo lại độ đường của sản phẩm. Theo kết quả giám định, độ đường chưa đầy 44%. Do sản phẩm không đạt chất lượng nên thương nhân thứ sáu phải bán với giá lỗ vốn.


Bị lỗ vốn vì hàng mua không đảm bảo chất lượng, thương nhân thứ sáu kiện thương nhân thứ năm. Rồi tạo thành một dây chuyền kiện: thứ năm kiện Tiên Sơn. Vụ việc dừng lại ở mắt xích: Tiên Sơn kiện Châu Tuấn, yêu cầu bồi thường thiệt hại tổng số tiền hơn 800 triệu đồng.


Tòa án tỉnh Hà Tĩnh tại phiên sơ thẩm tuyên Châu Tuấn phải bồi thường số tiền nêu trên. Tại cấp phúc thẩm, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội tuyên y án.


Châu Tuấn không chấp nhận các bản án đã tuyên mà tiếp tục gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan cấp tỉnh và trung ương. Cuối năm 2005, viện trưởng VKSND tối cao ra quyết định kháng nghị bản án phúc thẩm. Tháng 4-2006, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao ra quyết định giám đốc thẩm, không chấp nhận kháng nghị trên.


Ba cấp xử đều sai


loading...

Đoàn giám sát của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đã vào cuộc rà soát lại toàn bộ tình tiết của vụ án. Báo cáo ngày 11-8-2009 của đoàn nhận định: “Các cơ quan tiến hành tố tụng xét xử từ TAND tỉnh Hà Tĩnh, HĐXX phúc thẩm Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội và Hội đồng thẩm phán TAND tối cao đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án, gây ra sự phản ứng rất gay gắt của đương sự”…


Điểm thứ nhất, đó là trong việc sản phẩm không đạt chất lượng như hợp đồng đã ký, tất cả các bên mua đi bán lại đều có lỗi vì đã không kiểm tra chất lượng hàng hóa khi giao nhận. Vì vậy, các bên đều phải chịu trách nhiệm chứ không thể buộc một mình Châu Tuấn “ôm sô”.


Yếu tố giám định trong vụ án cũng được đoàn giám sát đánh giá là “có vấn đề”. Mẫu giám định được lấy tại nơi sản xuất (nhà máy sản xuất rỉ mật đường – thương nhân đầu tiên) để so sánh với mẫu lấy tại nơi xuất cảng (trung gian thứ sáu) là không đồng nhất với nhau. Hơn nữa, ngay cả nếu mẫu giám định có đồng nhất thì sản phẩm đã mua đi bán lại nhiều lần sẽ không thể giữ nguyên chất lượng ban đầu. Đoàn giám sát cũng nhận định các cấp xét xử không mời người giám định tới tham dự phiên tòa là vi phạm thủ tục tố tụng.


Lúng túng tìm hướng giải quyết


Lỗi nhiều nhất, theo đoàn giám sát, bắt nguồn từ TAND tỉnh Hà Tĩnh. Tòa này không chỉ xác định không chính xác một số nội dung của vụ án mà còn vi phạm thủ tục tố tụng về thu thập, xem xét, đánh giá chứng cứ, về áp dụng pháp luật. Tiếp đó, HĐXX phúc thẩm của TAND tối cao tại Hà Nội đã không phát hiện vi phạm của tòa cấp dưới để khắc phục. Nhưng thiếu sót nghiêm trọng, theo đoàn giám sát, thuộc về Hội đồng thẩm phán TAND tối cao, vì việc “bác quyết định kháng nghị khiến việc khắc phục những sai sót của các bản án sơ thẩm và phúc thẩm là không thể thực hiện được”.


Theo luật định, quyết định giám đốc thẩm là có hiệu lực pháp luật và phải được thi hành. Tuy nhiên, trong trường hợp này, đoàn giám sát nhận định: “Việc cưỡng chế thi hành với Châu Tuấn là làm thiệt hại đến quyền lợi của công ty và không tạo được sự đồng thuận trong xã hội”. Đoàn đề nghị: “Xem xét, xác định lại trách nhiệm và số tiền bồi thường của mỗi bên, phù hợp với mức độ lỗi tương ứng”.


Từ trường hợp này, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đề nghị TAND tối cao, VKSND tối cao đề xuất các quy định về thẩm quyền kháng nghị đặc biệt để có thể khắc phục sai sót trong quyết định của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao.

PLTP

Loading...

TIN LIÊN QUAN